Phương thuốc trị nám bôi ngoài – phần II

Ngoài Axit Kojic, Axit glycolic… còn rất nhiều hoạt chất khác được sử dụng trong các loại mỹ phẩm cũng như sản phẩm điều trị nám từ bên ngoài.

1. Thuốc trị nám bôi ngoài  Hydroquinone ( HQ)

HQ có khả năng ức chế quá trình sản sinh melanin bằng cách ức chế enzyme tyrosinase. HQ không chỉ tác động đến sự hình thành, quá trình melanin hóa, làm mất các hạt melanin mà còn tác động lên cấu trúc màng tế bào melanin, thậm chí tiêu diệt các tế bào này.

HQ được sử dụng rộng rãi với vai trò làm mất sắc tố gây đậm màu trên da và là lựa chọn vàng trong điều trị bệnh nám, tàn nhang, đặc biệt đối với trường hợp bị nám ở lớp biểu bì. Tuy nhiên tác dụng phụ của nó lại cực lớn, phụ thuộc vào liều lượng và thời gian điều trị.
Tác dụng phụ thường gặp nhất là gây kích ứng, ngoài ra, có thể gặp các trường hợp như: ban đỏ, ngứa, dị ứng da, bạc móng, hồng cầu nhược sắc thoáng qua, xuất hiện đốm da khác màu… Các cơ quan quản lý ở Nhật, Châu Âu và gần đây là Mỹ luôn đặt ra dấu hỏi về độ an toàn của HQ, thậm chí bị cấm đưa vào sản xuất mỹ phẩm ở nhiều nước do nguy cơ tích tụ trong da và gây ung thư cao.

Trong điều trị nám, HQ thường được sử dụng hàng ngày với nồng độ 2 – 5%. Hiệu quả của HQ thể hiện rõ rệt sau 5 – 7 tuần sử dụng. Liệu trình điều trị nám kéo dài tối thiểu 3 tháng đến 1 năm.

2.  Thuốc trị nám bôi ngoài  Arbutin

Arbutin có nguồn gốc từ HQ, được sử dụng thành công trong điều trị bệnh rối loạn tăng sắc tố. Arbutin ức chế tyrosinase, do vậy, làm giảm sinh melanin. Hơn nữa, khi sử dụng Arbutin, các vi khuẩn có lợi trên da có khả năng thủy phân Arbutin tạo thành Hydroquinone, có tác dụng dọn các gốc tự do và ức chế tyrosinase tốt hơn Arbutin. Tác dụng của Arbutin không phụ thuộc vào liều và ít độc tính hơn hydroquinone.

3.Thuốc trị nám bôi ngoài Mequinol

Cũng là có nguồn gốc từ HQ, Mequinol là một chất ức chế cạnh tranh với tyrosinase, hạn chế hình thành các tiền chất của melanin. Ở Mỹ, hoạt chất này được sử dụng với nồng độ 2%, kết hợp với tretinoin 0,01% để làm tăng tính thấm qua da.

Một thử nghiệm được tiến hành trên 216 đối tượng sử dụng dung dịch chứa mequinol 2% và tretinoin 0,01% cho hiệu quả khá cao và các trường hợp bị nốt ruồi do phơi nắng và các tổn thương do gia tăng sắc tố đều đáp ứng điều trị tốt và hiệu quả khi điều trị với HQ 3% ở cẳng tay tương tự như ở trên  mặt. Ở nam giới, có 4 trong 5 bệnh nhân sạch hoàn toàn nám, tàn nhang sau 12 tuần sử dụng và 1 bệnh nhân có cải thiện ở mức trung bình. Tác dụng không mong muốn thường ở mức nhỏ nhất, chỉ gây ngứa ở 1 bệnh nhân. Tất cả bệnh nhân đều duy trì được hiệu quả trên ở 16 tuần tiếp theo.

Người ta cùng tiến hành một nghiên cứu để đánh giá tác dụng phụ của mequinol – tretinoin với liều 2 lần/ngày trong vòng 24 tuần kèm với biện pháp chống nắng trong điều trị nốt ruồi do nắng và tổn thương do tăng sắc tố. Tác dụng không mong muốn của Mequinol bao gồm: ban đỏ, rát, ngứa, tróc vảy, kích ứng da, quầng thâm, sạm da.

Tác giả nghiên cứu cho rằng, khi sử dụng kem chống nắng có chỉ số SPF 25 hoặc cao hơn, sự kết hợp 2 chất này được coi là an toàn và không gây ra tác dụng phụ có hại nào. Tuy nhiên, cần tiến hành thêm các thử nghiệm lâm sàng với số lượng lớn hơn bệnh nhân tham gia để làm rõ vai trò của thành phần mới có triển vọng này trong việc kiểm soát nám, tàn nhang.